Imbir – smak, aromat i zastosowanie w kuchni

Czym jest imbir?

Imbir lekarski (Zingiber officinale Roscoe) należy do rodziny imbirowatych – Zingiberaceae. Jest wieloletnią rośliną zielną, która wytwarza pod ziemią grube, mięsiste i rozgałęzione kłącza. Z nich wyrastają nadziemne pędy z długimi, lancetowatymi liśćmi przypominającymi nieco liście traw.

Kwiaty rozwijają się w zwartych kwiatostanach i mogą mieć żółtawe, zielonkawe lub fioletowawe odcienie. Najważniejszą częścią rośliny z punktu widzenia kuchni pozostaje jednak kłącze. To właśnie ono trafia do handlu jako świeży imbir lub po wysuszeniu i rozdrobnieniu jako przyprawa.

Skąd pochodzi imbir?

Imbir od tysięcy lat jest związany z Azją i należy do najstarszych przypraw używanych w tej części świata. Szczególne znaczenie miał w Indiach i Chinach, skąd wraz z handlem przyprawami rozprzestrzeniał się na kolejne regiony. W Europie był znany już w starożytności, a później stał się również ważnym towarem w handlu średniowiecznym.

Dziś imbir uprawia się w wielu krajach o klimacie tropikalnym i subtropikalnym. Duże znaczenie mają uprawy w Azji Południowej i Południowo-Wschodniej, ale roślina jest również spotykana w Japonii, Afryce oraz Ameryce Południowej.

Kłącze imbiru – co właściwie jest przyprawą?

Choć w potocznym języku często mówi się o „korzeniu imbiru”, botanicznie przyprawą jest kłącze, czyli podziemny pęd rośliny. Jest ono grube, nieregularnie rozgałęzione i podzielone na charakterystyczne człony. Po przecięciu ma jasne, włókniste wnętrze i natychmiast uwalnia intensywny zapach.

Kłącza mogą być wykorzystywane na różnych etapach dojrzałości. Młodsze są bardziej soczyste i dobrze nadają się do użycia na świeżo lub do kandyzowania. Dojrzałe kłącza częściej przeznacza się do suszenia. W dawnym handlu rozróżniano między innymi imbir biały, obrany, oraz czarny, suszony ze skórką.

Świeży, suszony czy kandyzowany – jakie formy ma imbir?

Świeży imbir jest soczysty, włóknisty i ma najbardziej bezpośredni, ostry aromat. Można go kroić w plasterki, siekać lub ścierać. Po wysuszeniu smak staje się bardziej skoncentrowany, a przyprawę można przechowywać w kawałkach albo zmielić na proszek.

Inną tradycyjną formą jest imbir kandyzowany lub konserwowany w syropie. Łączy on korzenną ostrość kłącza ze słodyczą i dlatego znajduje zastosowanie przede wszystkim w cukiernictwie, deserach i słodkich przekąskach. Imbir bywa również składnikiem marmolad, konfitur i aromatyzowanych napojów.

Jak smakuje i pachnie imbir?

Smak imbiru jest wyraźnie pikantny, korzenny i lekko piekący. Aromat jest świeży, intensywny i żywiczno-korzenny, a w niektórych partiach można wyczuć delikatne nuty cytrusowe. Jego moc zależy od pochodzenia kłącza, stopnia dojrzałości oraz sposobu suszenia i przechowywania.

Świeży imbir ma bardziej soczysty i rześki profil, natomiast suszony oraz mielony daje bardziej skoncentrowane wrażenie korzenne. Z tego powodu nie zawsze warto zastępować jedną formę drugą w identycznej ilości.

Do czego pasuje imbir?

Imbir dobrze pasuje do:

• drobiu, wieprzowiny i innych mięs,
• ryb i owoców morza,
• ryżu oraz potraw typu curry,
• zup, sosów i marynat,
• warzyw i dań jednogarnkowych,
• potraw z roślin strączkowych,
• grzybów,
• ciast, pierników i innych wypieków,
• owoców, kompotów, konfitur i marmolad,
• napojów, ponczów i lemoniad.

Jeśli szukasz gotowych propozycji, zobacz także przyprawy i mieszanki z imbirem.

Jego mocny charakter sprawia, że zwykle najlepiej zaczynać od niewielkiej ilości i dopiero później doprawiać potrawę mocniej.

Jak używać imbiru w kuchni?

Świeże kłącze można obrać i kroić w cienkie plasterki, drobno siekać albo ścierać bezpośrednio do potrawy. Dobrze sprawdza się w marynatach, sosach, daniach z ryżu, zupach oraz potrawach z mięsa i ryb. Suszony imbir w proszku jest wygodny do mieszanek przyprawowych, wypieków i dań, w których zależy nam na równomiernym rozprowadzeniu smaku.

Ze względu na intensywność warto dozować go stopniowo. Świeże kłącze najlepiej przechowywać w chłodzie, natomiast suszony lub mielony imbir powinien być szczelnie zamknięty i chroniony przed wilgocią, światłem oraz wysoką temperaturą.

Chcesz zobaczyć pełną ofertę? Sprawdź wszystkie produkty zawierające imbir.

Bibliografia / źródła

• B. Hlava, D. Lánská – „Rośliny przyprawowe”
• A. Sědo, J. Krejča – „Rośliny źródłem przypraw”
• Biruta Markuza – „Przyprawy z całego świata”